Tarihte bugün: 25 nisan – En Son Haberler

11.07.2022 15:00 Son Güncelleme: 11.07.2022 15:11 Daniel Defoe, 1660’da Londra’da hayata merhaba dedi. Kiliseye girmek suretiyle, iyi bir eğitim alarak yetişti fakat tercihi ticarete atılmak oldu. Yaşamı süresince fırsat buldukça ticaretle ilgilendi, sadece hiçbir vakit varlıklı olamadı. Ticarette olduğu benzer biçimde, siyasal faaliyetleri de başını derde soktu Defoe’nun. Liberal kanadı destekleyen bir yazısı sonucu hapse düştü ve yaşamının en zor sürecini geçirdi. 1719’da piyasaya çıkan ‘Yorklu Denizci Robinson Crusoe’nun Yaşamı ve Muhteşem Şaşırtıcı Serüvenleri’ne kadar çoğu zaman siyasal makaleler yazan Defoe, romanın görmüş olduğu büyük ilgi üstüne bütünüyle edebiyatla ilgilenmeye başladı. Normal olarak öteki romanları da macera ağırlıktaydı: ‘Kaptan Singleton’ın Yaşamı’ (The Life Of Captain Singleton), ‘Moll Flanders’, ‘Veba Yılı’ (The Journal of the Plague Year) ve ‘Albay Jack’ (Colonel Jack). Yazmaya 1731 senesinde gelen ölümüne dek ara vermeyen Daniel Defoe’nun, 545 yayımlanmış kitap ve broşürü bulunuyor. Ailesine karşın denizci olmayı kafasına koyan Robinson, 19 yaşlarında, 1651’de Londra’dan kalkan bir vapur ile sefere çıkar. İlk seferde karşılaşmış olduğu fırtınadan ürkmesine karşın, gemicilerin cesaretlerinde etkilenir ve seçtiği yoldan dönmez. Bir başka gemiyle Afrika’ya gider, korsanlar tarafınca tutsak alınır. Köle olur, kaçar, Brezilya’ya giden bir başka vapur tarafınca kurtarılır. Brezilya’da şeker kamışı ziraatine adım atar. Ne var ki yoğun emek gerektiren bu iş için kölelere ihtiyacı vardır. Bu kez köle edinmek için çıkar Afrika yolculuğuna. Kahramanımızı tenha adasına düşüren bu yolculukta, vapur tüm mürettebatı ile beraber batıverir. Öykünün bundan sonrası Robinson’ın doğayla girmiş olduğu büyük mücadelesidir. Gemiden kalan birkaç parça eşya ve araç-gereçle işe koyulan Robinson, ilkin bir ev yapar, yaban keçilerini evcilleştirir, yiyeceklerini yetiştirmeye adım atar. Yavaş yavaş doğaya hakim olmaya başlamış, yabani hayvanlara boyun eğdirmiş, bir dolu acı tecrübeden sonrasında iyi bir ziraatçi olmuştur. Tüm bunlar 12 yılını alır Robinson’ın. Fakat yalnızdır. Adadaki 22’nci senesinde sahilde insan kemikleri görünce dehşete düşer. Kemikler yamyamların varlığını kanıtlamaktadır. Robinson, esirlerle beraber adaya gelen yamyamlara saldırır. Bazılarını öldürür, kalan son esiri kurtarmış olur. Böylece Cuma’yla tanışırız. Robinson aslolan becerisini bu yamyamı medenileştirerek gösterir, 10 yıl beraber yaşarlar. Başlarından birçok macera geçer ve sonunda yolu adaya düşen bir İngiliz gemisi ile Londra’ya dönerler. Brezilya’daki tarlası da işletildiğinden, varlıklı bir adamdır artık Robinson. Evlenir, çoluk çocuğa karışır. Fakat, denize duyduğu özlemi dinmemiştir. Karısı ölünce, adasını görmek için tekrardan denize açılır. Bireyciliğin ilk temsili Cervantes, ‘Don Kişot’u yazdığında, hemen hemen burjuva fert tarih sahnesine çıkmamıştı. Gene de, Don Kişot, çağdaş insana yakın özellikleriyle, ilk roman kahramanıydı. Robinson Crusoe ise gerçek anlamda bireydir. Hem de dini kaygılardan uzak, doğaya karşı kuvvetli, emek vermesi ve hırsı ile tüm zorlukların üstesinden gelebilen ve etik değerleri kendisine gore kuran hesapçı bir fert. İngiliz romanının Daniel Defoe’ya kadar olan tarihinde, romana eğitici bir işlev yüklenmiş ve roman pek saygı duyulan bir tür olarak görülmemiştir. Roman teorisi de yoktur hemen hemen. Romanla gerçek arasındaki ilişki ise zayıftır. Defoe, ‘Robinson Crusoe’yu, gerçek bir öykü benzer biçimde aktararak -bir gerçeklik oranı da vardır anlattıklarında- ve gündelik yaşama ilişkin ayrıntılara geniş yer vererek, bu yazınsal türe bundan bu şekilde izleyeceği yolu açar. Hem gerçeğe olan bağlılık hem de anlatılan öykünün sürükleyiciliği açısından ‘Robinson Crusoe’, kendinden sonrasında gelen yazarlar için kılavuz görevi oynamıştır. Sadece Defoe’nun kahramanları yalınkat, ifade dili ve üslubu ise basittir. Sadece pek de ciddiye alınmaz, nedense ortak bir yargıya varılmıştır üstünde: O çocuklar içindir! Oysa, adı kahramanının gölgesinde kalan yazarların ilki olan Daniel Defoe, ‘Robinson Crusoe’su ile çağdaş İngiliz romanının başlatıcısıdır. Günün öteki mühim vakaları 1874: Radyo dalgaları üstünde çalışan ve bu yolla ilk haberleşmeyi elde eden fizik bilgini Guglielmo Marconi hayata merhaba dedi.1859: Kızıldeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlayacak Süveyş Kanalı’nın kazılmasına, Mısır’ın Port Said kentinde başlandı.1915: Arıburnu Zaferi kazanıldı.1918: Kars ve Ardahan düşman işgalinden kurtuldu.1925: Mareşal Hindenburg, Almanya’nın halk oyuyla seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu.1926: İran’da Rıza Han Pehlevi, kendisini şah duyuru etti.1945: 46 ülkeden gelen delegeler Milletler Cemiyeti’nin yerini alacak Birleşmiş Milletler’i oluşturmak suretiyle San Fransisco’da bir araya geldi.1946: İstanbul-Ankara hattında yataklı tren seferleri başladı.1953: Cambridge’den iki bilim adamı, kalıtsal özellikleri ebeveynden çocuğa taşıyan deoksiribonükleik asit (DNA) adını verdikleri molekül yapısını buldular.1957: Antalya’nın Fethiye ilçesinde 7.1 büyüklüğünde bir zelzele oldu, 67 şahıs öldü.1962: Anayasa Mahkemesi kuruldu.1974: Portekiz’de Karanfil Devrimi: General Antonio Spinola’nın yönettiği askeri ayaklanmayla Salazar’ın faşist diktatörlüğü devrildi.1976: Portekiz’de faşist diktatörlük sonrasında meydana getirilen ilk özgür seçimleri Mario Soares liderliğindeki Toplumcu Parti kazanmıştır.1986: İstanbul Cumhuriyet Savcılığı muzır neşriyat kapsamına alınan Playboy dergisinin poşetle satılmasına karar verdi.1990: ABD uzay mekiği Discovery’nin mürettebatı, ilk uzay teleskobu Hubble’ı yer çevresinde yörüngeye oturtmayı başardı.1995: Türk Silahlı Kuvvetleri, Irak’ın kuzeyine giren 35 bin askerinden 20 binini geri çekti.2000: TBMM’de grubu bulunan beş siyasal partinin genel başkanları, Anayasa Mahkemesi Başkanı Ahmet Necdet Sezer’i cumhurbaşkanlığına aday gösteren öneriyi imzalayarak TBMM’ye sundu.2001: Merkez Bankasına özerklik getiren yasa TBMM’de kabul edildi. Tarihte bugün arşivi Ekim ayı arşiviKasım ayı arşivi Aralık ayı arşiviOcak ayı arşiviŞubat ayı arşiviMart ayı arşivi1 nisan2 nisan3 nisan4 nisan5 nisan6 nisan7 nisan8 nisan9 nisan10 nisan 11 nisan12 nisan13 nisan14 nisan15 nisan16 nisan17 nisan18 nisan19 nisan20 nisan21 nisan22 nisan23 nisan24 nisan

Son Dakika Haberler